Volgens het rapport is luchtvervuiling een factor in de toename van het aantal gevallen van kanker

By | February 5, 2024

Nieuwe schattingen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voorspellen een toename van het aantal kankergevallen wereldwijd met 77% in 2050. Het rapport wijst erop dat luchtvervuiling een van de factoren is achter de verwachte toename van het aantal kankergevallen, hoewel dit niet voor iedereen hetzelfde effect heeft.

Als mondiale gezondheidswaakhond heeft de WHO zelden goed nieuws. Het bleef trouw aan zijn missie in de aanloop naar Wereldkankerdag, toen het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek op 1 februari een rapport uitbracht waarin een toename van ongeveer 35 miljoen nieuwe gevallen van kanker tegen 2050 werd voorspeld. Dit vertegenwoordigt een stijging van 77% ten opzichte van 2022, aldus de WHO.

Een van de factoren die de verwachte toename van het aantal kankergevallen veroorzaakte, was luchtvervuiling.

Fijne deeltjes veroorzaken celverstoring

“Het gaat vooral om fijnstofvervuiling”, zegt dr. Emmanuel Ricard, woordvoerder van de Franse Liga tegen Kanker.

Dieseluitlaatgassen zijn een belangrijke bron van deze deeltjes, zei hij. De fijnste van deze deeltjes kunnen in de longen en de longblaasjes terechtkomen. Dit zijn de kleine luchtzakjes aan het einde van de boomachtige ademhalingsstructuur van de longen, waar het bloed zuurstof en koolstofdioxide uitwisselt terwijl je in- en uitademt.

De lichaamseigen immuuncellen “willen” deze deeltjes verwijderen, wat tot ontstekingen leidt. Dit leidt uiteindelijk tot de vernietiging van de cellen, die, in plaats van zich op een gezonde manier voort te planten, beginnen te ‘missen’ en kankerachtig worden. “Deze kankercellen vermenigvuldigen zich en vormen een tumor,” zei Ricard.

Meer mensen en ouder

Op zijn minst verschillende factoren waarop het onderzoek wijst, houden geen verband met vervuiling. Het snel toenemende aantal kankergevallen in de wereld weerspiegelt de bevolkingsgroei: naarmate het aantal mensen op de planeet blijft toenemen, zal het totale aantal gevallen van kanker ook toenemen.

En naarmate het aantal mensen toeneemt, leeft de soort ook langer. “Kanker is een immuniteitsprobleem, en de immuniteit neemt af naarmate we ouder worden. Daarom geldt: hoe langer de levensverwachting van de bevolking, hoe groter het risico op het ontwikkelen van kanker”, aldus Ricard.

Een andere klassieke illusie in de epidemiologische gegevens houdt verband met de verbetering van de kankerdiagnose zelf. Dit zijn gevallen die zich in het verleden hebben voorgedaan maar aan de medische radar zijn ontsnapt. Nu ze worden ontdekt, dragen ze bij aan een toename van het totale aantal kankergevallen.

Er zijn ook situaties van ‘overdiagnose’ waarin de aanwezigheid van kankercellen wordt verward met kanker zelf, zegt Catherine Hill, een Franse epidemioloog.

Een klassiek geval is prostaatkanker. Volgens het Franse Instituut voor Volksgezondheidstoezicht (InVs) heeft 30% van de 30-jarige mannen en 80% van de 80-jarige mannen kankercellen in hun prostaat. “Dit komt heel vaak voor. Het is duidelijk dat niet al deze kankercellen symptomatische kankers veroorzaken”, aldus Hill.

Mentale gezondheid

Een groeiend aantal onderzoeken vindt een verband tussen vervuiling en een verslechterende gezondheid, inclusief de geestelijke gezondheid – hoewel dit nog moet worden bevestigd. Er wordt gezegd dat vervuiling de depressie zelfs verergert.

Dit zijn ‘trends’ vol wetenschappelijke schattingen, zei Hill. Volgens de WHO is alcoholgebruik na tabak de meest voorkomende oorzaak van kanker in Frankrijk, zei Hill. “Vervuiling veroorzaakt in Frankrijk vijftig keer minder kanker dan tabak en twintig keer minder dan alcohol”, voegde ze eraan toe, daarbij verwijzend naar een onderzoek van het International Agency for Research on Cancer van de WHO.

Niettemin zou het verkeerd zijn om de kankerfactoren afzonderlijk te bekijken, aldus Ricard. Een persoon die aan meerdere factoren wordt blootgesteld, heeft een hoger risico op het ontwikkelen van kanker. Bestaande kennis over de impact die tabak en alcohol samen kunnen hebben op de kankercijfers kan elders worden toegepast, zei hij. “In het geval van longkanker konden we genen vinden die zowel door sigaretten als door luchtvervuiling werden beïnvloed”, zegt Ricard.

De gevaren van de ‘stortplaats’ van de wereld.

De vervuilende factor is echter niet voor iedereen hetzelfde, omdat mensen niet dezelfde lucht inademen. “In de grote steden van China, India, Zuid-Amerika, Antananarivo [in Madagascar]En zelfs in Caïro vormen zich deeltjeswolken door de vervuiling. “In deze ‘smog’ ontwikkelen mensen longkanker, net als in Engeland tijdens de industriële revolutie,” zei Ricard.

Er is nu een verschuiving van de vervuiling naar het ‘zuiden’, dat wordt gebruikt als ‘stortplaats voor de wereld’, voegde Ricard eraan toe. “Naast de ‘risicovolle’ fabrieken die de geïndustrialiseerde landen het liefst verplaatsen, worden aan de ontwikkelingslanden ook goedkope oliederivaten van lage kwaliteit verkocht.”

Iedereen die de megasteden van ontwikkelingslanden heeft bezocht, zal het erover eens zijn: de vervuiling lijkt daar erger te zijn. Dit komt eigenlijk omdat het agressiever is: “De dieselbrandstoffen die daar worden gebruikt, zijn zelfs rijker aan zwavel en stikstof dan de brandstoffen die in Europa worden uitgestoten”, aldus Ricard.

Voor Richard markeert het WHO-rapport een epidemiologische transitie. Landen die steeds minder infectieziekten hebben gehad, zullen binnenkort te maken krijgen met een toename van ziekten zoals kanker, die wijdverbreid zijn in westerse landen.

Een ecologische wake-up call?

In Frankrijk bijvoorbeeld is de luchtkwaliteit de afgelopen dertig jaar verbeterd. In de regio rondom Toulouse is de aanwezigheid van fijnstof en stikstofoxiden tussen 2009 en 2019 met respectievelijk 40% en 17% gedaald. Dit heeft een positieve invloed gehad op hart- en vaatziekten, beroertes, hartaanvallen en kanker, zei Ricard.

Minder bemoedigend is het onderzoek dat in de regio Toulouse is uitgevoerd en waaruit blijkt dat de economisch achtergestelde bevolking meer wordt blootgesteld aan luchtvervuiling en zich meer zorgen maakt over sterfgevallen als gevolg van langdurige blootstelling.

Naast deze sociaal-economische verschillen zag Xavier Briffault, een onderzoeker werkzaam in de sociale wetenschappen en epistemologie van de geestelijke gezondheid bij het Franse Nationale Centrum voor Wetenschappelijk Onderzoek (CNRS), mogelijkheden voor een ecologische wake-up call. Door een direct verband aan te tonen tussen gezondheid en aantasting van het milieu, zou de wetenschap ons van een ethisch gedreven milieubewustzijn naar een ecologisch bewustzijn kunnen brengen, gedreven door zorgen over de volksgezondheid.

Gezondheid is geen doel op zich, maar ook een middel in onze strijd voor een groenere wereld, aldus Briffault. Door onze angsten te mobiliseren, stelt het gezondheidsprobleem burgers ook in staat druk uit te oefenen op politici met de boodschap: “Ze vermoorden niet alleen de planeet, maar ook ons.”

De strijdkreet ‘vervuiling is slecht’ zal onvermijdelijk verdwijnen en vervangen worden door een nieuwe logica: vervuiling doodt ons.

Dit artikel is vertaald uit de Origineel in het Frans.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *